Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί τη δεύτερη πιο συχνή αιτία θανάτου στον άνδρα. Ο καρκίνος του προστάτη αποτελεί την συχνότερη αιτία θανάτου από τις κακοήθεις νόσους στους άνδρες, στις εξελιγμένες χώρες του κόσμου, ενώ παγκοσμίως είναι ο τέταρτος συχνότερα εμφανιζόμενος καρκίνος στους άνδρες, του οποίου η συχνότητα και η θνησιμότητα διαφέρει από χώρα σε χώρα.

ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑ ΚΑΙ ΠΑΡΑΓΟΝΤΕΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥ

Ορμόνες

Ο ακριβής ρόλος των ανδρογόνων στην καρκινογένεση του προστάτη δεν είναι τελείως ξεκάθαρος.  Γενικά μπορούμε να πούμε ότι η συμβολή των ανδρογόνων ή των προϊόντων μεταβολισμού αυτών στην ανάπτυξη καρκίνου του προστάτη παραμένει ένα αμφισβητούμενο ζήτημα.

Διαιτητικοί παράγοντες

Διαιτητικοί παράγοντες φαίνεται να παίζουν ρόλο στην ανάπτυξη καρκίνου του προστάτη. Η υπερκατανάλωση λίπους αποτελεί παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση καρκίνου του προστάτη. Αυτό υποδηλώνεται από την αυξημένη συχνότητα της νόσου όπου σχετίζεται με την αυξημένη κατανάλωση λίπους, γαλακτοκομικών προϊόντων και κόκκινου κρέατος.

Λυκοπένη

Η λυκοπένη είναι μια καροτινοειδής ουσία η οποία βρίσκεται σε μεγάλες συγκεντρώσεις στις ντομάτες. Η ουσία αυτή είναι ένα, ισχυρό αντιοξειδωτικό που έχει μελετηθεί σαν ένας αρνητικός παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη καρκίνου.

Άλλοι προδιαθεσικοί παράγοντες

Η συχνή σεξουαλική δραστηριότητα που αρχίζει σε νεαρή ηλικία και η πολλαπλή εναλλαγή σεξουαλικών συντρόφων όπως και τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα φαίνεται να αποτελούν παράγοντες κινδύνου ανάπτυξης καρκίνου του προστάτη .

Το κάπνισμα που όπως είναι γνωστό αποτελεί προδιαθεσικό παράγοντα για τον καρκίνο του πνεύμονα και της ουροδόχου κύστης δεν φαίνεται να σχετίζεται με τον καρκίνο του
προστάτη.

Η μόλυνση του περιβάλλοντος όπως και η έκθεση σε χημικά φαίνεται να παίζουν κάποιο ρόλο. Έτσι, ο αγροτικός πληθυσμός έχει λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσει καρκίνο του προστάτη αντίθετα με τον αστικό πληθυσμό. Βιομηχανικοί εργάτες ελαστικών όπως και εκείνοι που εκτίθενται σε ατομική ενέργεια έχουν αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξουν καρκίνο του προστάτη. Έτσι ενοχοποιούνται τα στοιχεία Τρίτιο, Cr, Fe, Co, Zn και κάδμιο .

Η ηλιοφάνεια και η βιταμίνη D μπορεί να δρουν σαν προστατευτικοί παράγοντες. Αυτό συμπεραίνεται από την αυξημένη συχνότητα καρκίνου του προστάτη στις βόρειες περιοχές της Αμερικής και Ευρώπης σε αντίθεση με τις νότιες περιοχές.

Τέλος, σχετικά με τους ιούς που θεωρούνται σαν παράγοντες που προκαλούν καρκινογένεση, αναφέρεται ότι ο ιός έρπητος των γεννητικών οργάνων τύπου 2 ενοχοποιείται σαν προδιαθεσικός παράγοντας, διότι έχει βρεθεί στα προστατικά κύτταρα ασθενών με καρκίνο του προστάτη.

ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΟΛΟΓΙΑ

Δεν υπάρχει ειδική συμπτωματολογία για τον καρκίνο του προστάτη. Άτομα με άτυπη συμπτωματολογία, που όμως ανήκουν σε ομάδες υψηλού κινδύνου(οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του προστάτη) θα πρέπει να διερευνώνται με ιδιαίτερη προσοχή προς την πλευρά της επιβεβαίωσης ή του αποκλεισμού της νόσου.

Άτυπα ενοχλήματα ούτως ή άλλως εμφανίζονται σε σημαντικό ποσοστό ανδρών πάνω από την ηλικία των 50 ετών και αποδίδονται στην συνυπάρχουσα υπερπλασία προστάτη.

Άλγη στο περίνεο ή στους όρχεις, αιματουρία ή αιμοσπερμία δυσουρικά, έχουν αναφερθεί αλλά δεν αποτελούν τυπικά συμπτώματα και δεν μπορούν να αποδοθούν ειδικά στον καρκίνο του προστάτη. Η απουσία λοιπόν ειδικής συμπτωματολογίας μας δίνει ανάγλυφα τη δυσκολία να βασίσουμε τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη μόνο στο ιστορικό.

ΔΙΑΓΝΩΣΗ

Η δακτυλική δια του ορθού εξέταση παίζει σημαντικό ρόλο στη διάγνωση του πρώιμου και ιάσιμου καρκίνου του προστάτη. Ακόμη και σήμερα ισχύουν αυτά που έγραψαν πριν 70 περίπου χρόνια οι Young & Davis “Η βασική πληροφορία για τη διάγνωση του καρκίνου του προστάτη προέρχεται από τη Δακτυλική εξέταση. Φυσικά η Δακτυλική εξέταση εξαρτάται σημαντικά από την εμπειρία του εξεταστή και είναι μια άκρως υποκειμενική εξέταση. Η ανίχνευση κάποιας ανωμαλίας στην εξέταση σημαίνει καρκίνο του προστάτη στο 15-40% των περιστατικών.

ΕΙΔΙΚΟ ΠΡΟΣΤΑΤΙΚΟ ΑΝΤΙΓΟΝΟ (PSA)

Το PSA ανακαλύφθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1970 και αναγνωρίστηκε σαν πιθανός δείκτης του καρκίνου του προστάτη από τους Wang και συν. το 1979 και σήμερα θεωρείται ο καλύτερος καρκινικός δείκτης, που χρησιμοποιείται τόσο για τη διάγνωση, όσο και την παρακολούθηση του καρκίνου του προστάτη.

Διορθικό Υπερηχογράφημα Προστάτη/Βιοψία προστάτη

Το διορθικό Υπερηχογράφημα του προστάτη αποτελεί την πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδο απεικόνισης του προστάτη, με σημαντικά πλεονεκτήματα έναντι των άλλων απεικονιστικών μεθόδων. Είναι ευρέως διαδεδομένο, σχετικά φτηνό, απλό στη χρήση του, με πολύ καλή απεικόνιση των ύποπτων καρκινικών περιοχών που δεν είναι ψηλαφητές με τη δακτυλική εξέταση.

Μαγνητική και Αξονική Τομογραφία

Η Αξονική Τομογραφία δεν έχει φτάσει στο επίπεδο ανίχνευσης του αρχόμενου καρκίνου του προστάτη και χρησιμοποιείται κυρίως στη σταδιοποίηση της ήδη διαγνωσμένης νόσου.

Συνοψίζοντας, ο καρκίνος του προστάτη είναι μια νόσος που δεν δίνει ειδική συμπτωματολογία, ιδίως στα πρώϊμα στάδια. Αυτό σημαίνει πως οι άνδρες πάνω από 50 ετών με οποιαδήποτε συμπτώματα από το κατώτερο ουροποιητικό θα πρέπει να υποβάλλονται τουλάχιστον σε δακτυλική εξέταση από το ορθό εξέταση και μέτρηση του Ειδικού Προστατικού Αντιγόνου PSA (Μαζί με το ελεύθερο PSA και τις τιμές αντιγόνου ανάλογα με την ηλικία του ασθενούς). Αν έστω και ένα από αυτά είναι παθολογικό, τότε το άτομο θα πρέπει να υποβάλλεται σε διορθικό υπερηχογράφημα προστάτη και βιοψία.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ

Η θεραπεία του καρκίνου του προστάτη εξαρτάται από το στάδιο του καρκίνου την στιγμή της διάγνωσης, την ηλικία και από τις συνοσηρές καταστάσεις που μπορεί να έχει ο ασθενής ώστε να μην του επιτρέπουν να χειρουργηθεί.(Τα στάδια εκτιμώνται από ορισμένες εξετάσεις,την βιοψία και την τιμή του psa)

Τι είναι τα στάδια του καρκίνου του προστάτη.

Στάδιο του καρκίνου του προστάτη είναι απλά ο βαθμός επέκτασης του καρκίνου τον οποίο πρέπει να γνωρίζουμε πριν την επέμβαση. Ετσι έχουμε στην απλή γλώσσα 4 στάδια (1,2,3,4). Στα 2 πρώτα στάδια ο καρκίνος βρίσκεται μέσα στον προστάτη καιο ασθενής μπορεί να χειρουργηθεί με μεγάλο ποσοστό επιτυχίας 85-95%

Στο τρίτο στάδιο ο καρκίνος βρίσκεται μέσα και έχει αρχίσει να βγαίνει έξω από τον προστάτη. Σε αυτό το στάδιο ο ασθενής μπορεί να χειρουργηθεί με μικρότερα ποσοστά επιτυχίας 45-60%.

Και τέλος στο τέταρτο στάδιο ο καρκίνος έχει βγει έξω από τον προστάτη και μπορεί να έχειδώσει και μεταστάσεις.

Θεραπεία

Η θεραπεία του καρκίνου του προστάτη χωρίζεται στις εξής κατηγορίες:

1. Χειρουργική(ΡΙΖΙΚΉ ΟΠΙΣΘΟΗΒΙΚΉ ΠΡΟΣΤΑΤΕΚΤΟΜΗ)
2. Βραχυθεραπεία (Εμφύτευσης ραδιενεργών κόκκων μέσα στον προστάτη)
3. Ακτινοθεραπεία
4. Συνδυασμός ακτινοθεραπείας –βραχυθεραπείας.
5. Κρυοθεραπεία
6. Ορμονοθεραπεία
7. Συνδυασμός ορμονο-ακτινοθεραπείας
8. Χημειοθεραπεία
9. Συνδιασμός χημειο-ακτινοθεραπείας.

Συνοψίζοντας.

1. Η έγκαιρη διάγνωση σώζει από τον καρκίνο του προστάτη
2. Μέτρηση του psa μια φορά τον χρόνο
3. Με κάθε ξαφνική αλλαγή της ούρησης επισκεφθείτε τον Ουρολόγο
4. Η θεραπεία του καρκίνου του προστάτη χρειάζεται αντιμετώπιση όχι μόνο από έμπειρο Ουρολόγο, αλλά και από άλλους γιατρούς
διαφόρων ειδικοτήτων. Η αντιμετώπιση του καρκίνου του προστάτη είναι συλλογική δουλειά πολλών ειδικοτήτων.

Αρβανιτάκης Φ. Θωμάς
Χειρουργός Ουρολόγος
Τ. Διευθυντής Ουρολογικής Κλινικής Νοσοκ. Άγιος Σάββας

Share This